хичээл-3
Илтгэгч ба Логрифм Функцууд (2)
Хичээлээ эхлэхээсээ ємнє нэг юмийг анхааруулъя: бидний ємнє нь хэрэглээд байсан log - ийг энд ln гэж тэмдэглэнэ шvv! (Суурийг нь мэддэггvй байснаас болоод ингэж тэмдэг хольж хутагалаа.)
Теорем 35
Дурын х, у - ийн хувьд ex+y = ex
ey байна.
Баталгаа
a = ex, b = ey гэе. Тэгвэл х = ln(a), y = ln(b) байна. Тэгэхлээр x + y = ln(a) + ln(b) = ln(ab). Энэ нь ex+y = ab = ex
ey гэсэн vг билээ.![]()
Бид одоо e - гээс єєр суурьтай илтгэгч функцуудийг тодорхойлно.
a > 0 бол бvх х - ийн хувьд ах = exln(a) гэнэ.
Теорем 36
а > 0 бол (ab)c = abc, аx+y = ax
ay байна.
Баталгаа
![]()
![]()
![]()
Илтгэгч функцуудийн графикыг яаж єєрчлєгдєдгийг дараах зургаас харж болно.

1х = 1 байна. а > 1 vед функц маань єсєж, а < 1 vед функц маань буурж байгааг хялбархан харж болно. ах функцийн уламжлал axlog(a), logax функцийн уламжлал ln(x)/ln(a) болохыг олж болно.
Одоо f(x) = g(x)h(x) хэлбэрийн функцийн уламжлалыг яаж олох тухай ярья. Тодорхойлолт ёсоор
g(x)h(x) = eh(x)ln(g(x))
билээ. Тэгэхлээр 8-р теоремийг хэрэглэвэл

Энийг цээжлэх хэрэг байхгvй, зvгээр л иймэрхvv тохиолдолд 8-р теоремийг хэрэглэдэг гэдгийг л санаж яв.
Харин бид уламжлалын тухай vзэж байхдаа f(x)=xa функцийн уламжлалын томъёог батлалгvй vлдээсэн. Энийгээ бvх х - ийн хувьд батлая.
Теорем 37
Ямар нэгэн бодит а тоогийн хувьд f(x) = xa бол
(x) = axa-1
Баталгаа
Тодорхойлолт ёсоор f(x) = xa = ealn(x) билээ. Тэгэхлээр
![]()
![]()
Одоо шал єєр юмний тухай vзье. ex функц олон гишvvнт функцээс яаж ч байсан хурдан єсдєг. Єєрєєр хэлбэл
Теорем 38
Дурын n - ийн хувьд
.
Баталгаа
Бид гурван шатаар явж байж энэ теоремийг батлана.
Нэг.
n = 0 vед
байхыг батлая. ex > x байхыг л vзvvлэхэд болж байна. Учир нь х - д хязгаар гэж vгvй билээ. ln - ийг нь олвол x > ln(x) болохыг х > 0 vед батлах хэрэгтэй болж байна. х < 1 vед ln(x) сєрєг байдаг. х > 1 vед доорх зургийг ажиглая:

x - 1 нь f(t) = 1/t функцийн [1, x] завсар дээрх нэг S байна. Тэгэхлээр ln(x) < x - 1 < 1.
Хоёр.
Бид одоо
болохыг батлана.

Хаалтан дотор байгаа нь 1 - ээс их (учир нь ex > x),
учир
байж таарна.
Гурав.
Теоремоо батлахын тулд

Бичлэг